Wrth i ni gael ein llethu o bob cyfeiriad gan newyddion tywyll am ddirwasgiad economaidd a chynnwrf gwleidyddol, mae'n dda ein bod yn cael ein hatgoffa bod y celfyddydau'n parhau i wneud yr hyn y maent yn arbenigo ynddo - rhoi mwynhad, ysbrydoliaeth a syfrdanu.  A gŵyr pawb bod angen y rhinweddau hyn arnom, nawr yn fwy nag erioed.

Mae'n rhy hawdd cymryd y celfyddydau yn ganiataol. Mewn gwirionedd, maent yn rhan bwysig - a chynyddol bwysig - o fywydau pobl.  Mae canfyddiadau Arolwg Omnibws Cymru 2008 a gyhoeddwyd yn ddiweddar yn dangos bod mwy o bobl nag erioed yn mynychu gweithgareddau celfyddydol ac yn cymryd rhan ynddynt. Ac mae'r Cylchlythyr hwn yn tanlinellu'r ffaith fod amrywiaeth sylweddol o weithgareddau celfyddydol yn digwydd ledled Cymru y gall pobl gymryd rhan ynddynt.

Felly, rhaid i ni gofio bod y celfyddydau o bwys. Gwyddom oll fod diwylliant bywiog a blaengar yn un o rinweddau cenedl greadigol a hyderus. Rydym am sicrhau bod cynifer o bobl â phosibl yn profi ac yn mwynhau'r celfyddydau - yn cael eu hysbrydoli gan ddychymyg a chreadigrwydd, yn cael eu cyffroi gan uchelgais a gwledd i'r llygaid, ac yn chwilfrydig o achos pethau newydd ac anghyfarwydd.  Ond gwyddom hefyd fod gan y celfyddydau rôl i'w chwarae ar draws sawl agwedd ar fywyd dinesig. Mae ein pryderon bob dydd am ysbryd cymunedol, ein hamgylchedd adeiledig, iechyd ac addysg, y celfyddydau sy'n aml yn clymu pobl a chymunedau at ei gilydd. 

Mae hyn yn eithriadol o bwysig wrth ystyried y cyfleoedd creadigol rydym yn eu cynnig ar gyfer ein pobl ifanc. Gall y celfyddydau drawsffurfio'r ffordd y mae plant a phobl ifanc yn dysgu ac yn archwilio'r byd o'u hamgylch. Gall newid y ffodd y maent yn ystyried eu hunain - hyd yn oed eu breuddwydion ar gyfer y dyfodol - yn ogystal â'u helpu i ddatblygu sgiliau bywyd y bydd eu hangen arnynt i oroesi yn y byd gwaith cystadleuol sydd ohoni. Ceir tystiolaeth gynyddol sy'n dangos sut y gall y celfyddydau fynd i'r afael â thlodi ymhlith pobl ifanc, ysbrydoli pobl ifanc gydag uchelgeisiau a hyder newydd, herio diffyg dyhead. Dyma pam ein bod mor falch bod Cyngor y Celfyddydau yn gweithio gyda Llywodraeth Cynulliad Cymru ar brosiect Cyrraedd y Nod, gan helpu pobl ifanc i ddod o hyd i gyfleoedd newydd i gael addysg, hyfforddiant a chyfleoedd creadigol.

Wrth gwrs, nid ydym yn cael ein heithrio rhag y pwysau y mae pob rhan arall ar fywyd cyhoeddus yn ei wynebu. Fe glywodd y rhai a oedd yn bresennol yng Nghynhadledd Flynyddol Cyngor Celfyddydau Cymru eleni yn y Barri rybudd y Gweinidog yn nodi y bydd yn rhai i'r celfyddydau frwydro i'r eithaf gydag yn angerddol ac yn rymus.  Mae'n her yr ydym yn fodlon ei hwynebu. Wedi'r cyfan, bydd Cymru ar ei gwaethaf os na fyddwn yn brwydro, felly rhaid i ni gyd fod yn benderfynol o weld y celfyddydau yn llwyddo mewn ffordd gyffrous a grymus ymhell i'r dyfodol.

Cafodd 19 o artistiaid proffesiynol ar draws y ffurfiau gwahanol ar gelfyddyd Ddyfarniad Cymru Greadigol gan Gyngor Celfyddydau Cymru, mewn derbynwest a gynhaliwyd yn Theatr Neuadd Goffa'r Barri. Mae Dyfarniadau Cymru Greadigol yn cydnabod y dalent orau a photensial artistiaid unigol Cymru.

Caiff Dyfarniadau Cymru Greadigol eu hariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru ac arian y Loteri ac maent yn cynnig hyd at £25,000 i artistiaid Cymru bob blwyddyn. Yn 2008/09, dyfarnwyd dros £295,000 i 19 o artistiaid. Mae'r dyfarniadau yn sicrhau bywoliaeth i artistiaid am gyfnod, gan roi amser iddynt arbrofi, torri tir newydd, a datblygu eu gwaith.Nod y Dyfarniadau yw datblygu rhagoriaeth a sicrhau cynaliadwyedd yn y celfyddydau drwy gefnogi artistiaid i ddatblygu'n broffesiynol.

Y rhai a gafodd Ddyfarniadau Cymru Greadigol 2008/09 yw:

Celfyddydau a Chrefft Gweledol a Chymhwysol: Sam Bakewell, David Binns, Andrew Cooper, David Colwell, Anne Gibbs, Karen Ingham, Brenda Oakes, Sue Williams.

Celfyddydau perfformio: Douglas Comley, Chris Tally Evans, Simon Harris, Sean Tuan John, Deborah Light, Nerys Lloyd, Marega Palser, Guto Puw, Lleuwen Steffan.

Llenyddiaeth: Jon Gower, Owen Martell.

Yn ystod seremoni'r Dyfarniadau, cafodd 200 o westeion eu diddanu gan Lleuwen Steffan a'i band. Dangoswyd ffilm ddogfen fer, a gomisiynwyd gan Peter Telfer o Culture Colony, a oedd yn cyflwyno gwaith ac uchelgeisiau artistiaid Dyfarniadau Cymru Greadigol. I ddarllen mwy am yr artistiaid a'u prosiectau, cliciwch ar:http://www.celfcymru.org/cymrugreadigol

Eleni, ychwanegwyd dimensiwn ychwanegol i Seremoni Dyfarniadau Cymru Greadigol, drwy gynnwys y Dyfarniadau Llysgenhadon Cymru Greadigol newydd.

Dyfarniadau Llysgenhadon Cymru Greadigol yw cynllun Dyfarniadau Disglair Cyngor Celfyddydau Cymru ar gyfer artistiaid unigol ac mae’n estyniad gwerthfawr a chyffrous o’n strwythur cymorth presennol i unigolion.

Cyflwynodd y Gweinidog dros Dreftadaeth, Alun Ffred Jones, AC, bedwar dyfarniad gwerth £25,000 yr un (£100 mil i gyd), i bedwar artist eithriadol:  Michael Cousin, Sioned Huws, John Metcalf a Laura Thomas.

Wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, nod Dyfarniadau Llysgenhadon Cymru Greadigol yw cydnabod cyflawniad unigol sylweddol ym maes y celfyddydau, codi proffil diwylliant Cymru y tu allan i Gymru a rhoi cymorth ariannol i alluogi'r artist i ddatblygu rhaglen newydd o waith.

Er bod dyfarniadau Llysgenhadon Cymru Greadigol yn canolbwyntio ar yr unigolyn, roedd y cynllun yn ei gwneud yn ofynnol i'r artist ddangos partneriaeth gref gyda dau sefydliad lletyol, un sydd wedi’i leoli yng Nghymru ac un y tu allan i Gymru.

Nod y bartneriaeth gyda'r sefydliad lletyol yw rhoi platfform ar gyfer
y gwaith y bydd yr artistiaid yn ei ddatblygu yn ystod cyfnod y dyfarniad, a
hyrwyddo gwaith celf sy'n cael ei gynhyrchu yng Nghymru ymhellach.

I ddarllen mwy am brosiectau rhyngwladol Llysgenhadon Cymru Greadigol, cliciwch ar:http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1201

Cynhaliwyd Cynhadledd Flynyddol Cyngor Celfyddydau Cymru, 'Llunio'r Dyfodol', ddydd Iau, 30 Ebrill yn Theatr Neuadd Goffa'r Barri.
Gan fentro drwy gawodydd y gwanwyn, daeth 250 o gynadleddwyr i'r Gynhadledd, a bu nifer ohonynt yn bresennol yn noson y Dyfarniadau Cymru Greadigol hefyd.
Ymhlith y siaradwyr gwadd eleni roedd yr Athro Dominic Shellard o Ymddiriedolaeth Theatrau Sheffield; Helen Marriage o gwmni Cynhyrchu Digwyddiadau Artichoke; Alun Ffred Jones AC, Y Gweinidog dros Dreftadaeth, a Nick Capaldi, Prif Weithredwr, Cyngor Celfyddydau Cymru.

Un o uchafbwyntiau'r dydd oedd araith Helen Marriage, Cynhyrchydd Digwyddiadau.  Bu Helen yn rhannu ei phrofiadau o weithio ar ddigwyddiadau awyr agored ar raddfa fawr, yn cynnwys The Sultan's Elephant rhyfeddol, a La Machine yn Lerpwl.  Roedd ei hangerdd at ei gwaith wedi creu argraff ar y gynulleidfa, ac wedi plannu hadau o ysbrydoliaeth ar gyfer prosiectau yn y dyfodol, gobeithio (er, ar raddfa lai o faint!).

Dyma oedd y tro cyntaf i Alun Ffred Jones, y Gweinidog dros Dreftadaeth, a Nick Capaldi, Prif Weithredwr Cyngor Celfyddydau Cymru, fod yn bresennol yn un o gynadleddau blynyddol Cyngor Celfyddydau Cymru, a thraddodwyd areithiau a oedd yn procio'r meddwl gan y ddau, gan sôn am yr heriau sy'n wynebu'r Celfyddydau yng Nghymru.

Ymhlith y seminarau eraill, gwelwyd sesiwn man agored bywiog a oedd yn cynnig y cyfle i gynadleddwyr gynnal eu trafodaethau eu hunain; ‘Datblygu Arweinyddiaeth Ddiwylliannol' o dan arweiniad Simon Dauncey, a 'Creu eich cysylltiadau eich hun - sut mae arfer yn newid? ' o dan arweiniad Pete Telfer a Gerald Tyler.

Bu Dynion, y cwmni dawns o Abertawe sydd wedi ennill gwobrau, yn perfformio detholiad o'u cynhyrchiad presennol 'Falling Apart', a bu Justin Preece, sy'n offerynnwr taro, yn diddanu'r gynulleidfa yn y Gynhadledd gyda'i ddrymio Affricanaidd egniol.

Bu Menna Elfyn, ein Bardd Preswyl, a gafodd ddyfarniad Cymru Greadigol yn 2008, yn crynhoi'r dydd ar ffurf barddoniaeth:

Thirteen ways of looking at the arts

Drymiau:
Curiad calon.

We need to top down
Top up? Bottom up?

A climbing frame
Is needed.

We need
National plumbing,
--or was that planning?

Find a platform
to raise a profile.

We need a large pool:
Savants and water carriers,

and a big ‘bug’ site.

We need to pull
people together,
thrash it out.

it is a matter
of urgency,
needs to be done
now,
and can be.

Sex up your scheme,
(cynganeddu nawr).

The hedgehog
or the fox?

Or Hoddinott’s
badger in the bag:
Kafka’s cockroach;

How do we stop artists
Leaving Wales?

What we need ?
 The legs of dancers,
 characters with legs,

who’ll grow,
thanks to Plato
wings against gravity,
so we can fly.

And right now,
‘I feel like singing’.

MENNA ELFYN

I ddarllen cyflwyniadau'r siaradwyr gwadd yn y Gynhadledd Flynyddol eleni, cliciwch ar: http://www.celfcymru.org.uk/publicationscheme.asp?pubcatid=151

Ar gyfer y 53fed Arddangosfa Gelf Ryngwladol - La Biennale di Venezia, bydd y cerddor a'r artist enwog John Cale yn cyflwyno gosodiad clyweledol newydd o Gymru, a gomisiynwyd yn arbennig. Mae’r prosiect hwn yn adleisio traddodiad barddol a hanes diwylliant Cymru, perthynas bersonol Cale ei hunan â’r iaith Gymraeg, a materion sy’n ymwneud â chyfathrebu.

Mae John Cale eisoes wedi lleisio'i farn ar brosiect Fenis mewn trafodaeth gyhoeddus yn ei ardal enedigol yn Rhydaman ym mis Mawrth,  gan lwyddo i ennyn chwilfrydedd y gynulleidfa. Nawr, dyma Mari Beynon Owen, y Comisiynydd yn rhannu ei barn ar ddod â'r gosodiad uchelgeisiol hwn i Biennale Fenis..

John Cale a Chymru yn Biennale Celf Fenis

Lai nag wythnos i fynd tan agoriad swyddogol DYDDIAU DU/DARK DAYS, cyflwyniad John Cale ar gyfer Cymru yn Biennale Celf Fenis.

Mae’r criw technegol allan yn Fenis ers rhai wythnosau ac mae’r gwaith o osod y pum sgrin a’r holl offer sain wedi ei gwblhau. Mae pawb yn llawn cynnwrf oherwydd does neb wedi gweld y gwaith gorffenedig eto. Rwyf innau wedi penderfynu peidio â chael rhagddangosiad oherwydd bydd gweld a chlywed y gwaith yng ngofod y Capannone yn brofiad tra gwahanol.

Mae yna gryn gynnwrf a’r fath ddisgwyliadau – y ffôn yn canu byth a beunydd a’r ceisiadau am gyfweliadau i’r wasg yn pentyrru. Erbyn hyn mae’n anodd credu fod llai na chwe mis ers i ni ddechrau o ddifri ar y gwaith cynhyrchu. Mae pawb wedi gweithio yn aruthrol o galed i wireddu dyheadau’r artist o fewn amser byr iawn. Mae wedi bod yn brofiad go arbennig i John Cale, un sydd wedi ysgogi ymateb emosiynol iawn a fydd yn sicr yn cael ei gyfleu yn y gosodiad terfynol.

Mae trefnu sioe gelf yn Fenis yn creu sawl sialens ymarferol - ein cartref ni am chwe mis yw stordy mewn hen fragdy ar ynys Giudecca a bu rhaid addasu a chreu muriau newydd ar gyfer y gosodiad. O ran cludiant mae’n rhaid trosglwyddo popeth o lori ar y tir mawr i mewn i gychod ac wrth gwrs mae popeth fel byrddau a chadeiriau ychwanegol yn gorfod cael eu cario mewn o’r fynedfa o’r gamlas. Y cur pen mwyaf sicrhau bod gennym ddigon o bŵer trydanol ar gyfer cynnal y gosodiad a rhedeg oergell ar gyfer cael diod oer!

Bydd y digwyddiad agoriadol ar Fehefin 4 pan fydd y byd celf rhyngwladol yn cael y cip cyntaf o’r gwaith. Mae’n waith heriol a phryfoclyd ac yn sicr bydd Cymru yn Biennale Celf Fenis 2009 yn un bythgofiadwy. Bydd y sioe yno tan fis Tachwedd ond y gobaith yw y bydd taith o amgylch Cymru yn 2010 a chyfle arall i chi brofi gwaith yr artist unigryw hwn.

Am fwy o wybodaeth ewch ar:http://www.walesvenicebiennale.org.uk

Ar Fai 7, lansiwyd menter gwerth £49 miliwn i helpu tua 30,000 o bobl ifanc yng Nghymru i wella'u cyfleoedd gyrfaol gan Jane Hutt, y Gweinidog dros Blant, Addysg, Dysgu Gydol Oes a Sgiliau.

Bydd Cyrraedd y Nod yn targedu plant a phobl ifanc rhwng 11 a 19 oed ledled Gorllewin Cymru a'r Cymoedd, a'r nod yw eu helpu i sicrhau dyfodol mwy disglair.

Dyfarnwyd £27 miliwn o Gronfa Gymdeithasol Ewropeaidd i'r prosiect, yn ogystal ag arian cyfatebol gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, ac ymhlith y noddwyr mae Cyngor Celfyddydau Cymru, Plant yng Nghymru, Draig Ffynci, Achub y Plant, Cerddoriaeth Gymunedol Cymru, Techniquest, SNAP Cymru ac Urdd Gobaith Cymru.

Lansiodd y Gweinidog dros Addysg y fenter mewn digwyddiad ym Mharc y Scarlets, Llanelli. I ddarllen mwy, cliciwch ar:

http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1206

Cychwynnodd perfformiad diweddaraf Theatr na n'Óg, "Y Bachgen, y Cyw, a'r Wy Aur", ei daith Gymraeg i blant yn stondin Cyngor Celfyddydau Cymru ar faes yr Eisteddfod yng Nghaerdydd yr wythnos ddiwethaf.

Roedd y sioe yn rhan o raglen gyffrous o weithgareddau ar stondin Cyngor Celfyddydau Cymru yn ystod wythnos yr Eisteddfod, a oedd hefyd yn cynnwys Drymio Affricanaidd a gweithdai celf i blant. I ddarllen mwy, cliciwch ar:http://www.artswales.org/viewnews.asp?id=1221

Dywedwyd ers tro byd bod y Celfyddydau yn dda i'r enaid, ond wyddech chi fod y Celfyddydau yn dda i'r galon hefyd?

Mae 'Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles' yn gynllun gweithredu a lansiwyd mewn partneriaeth ar Fai 8 2009 gan Lywodraeth Cynulliad Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Gyda chefnogaeth y Gweinidog Iechyd a'r Gweinidog dros Dreftadaeth, mae 'Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles' yn dangos bod cysylltiad cryf rhwng y celfyddydau ac iechyd da.  Y gobaith yw y bydd yn gwella'r ddealltwriaeth o rôl y celfyddydau mewn iechyd a lles yng Nghymru yn ogystal â rhoi arweiniad a gwybodaeth er mwyn datblygu mentrau celf ac iechyd.

I ddarllen mwy ac i gael copïau o'r cynllun gweithredu, cliciwch ar:

http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1205

gan Amanda Loosemore, Cyfarwyddwr Rhanbarthol, Swyddfa Canolbarth a Gorllewin Cymru

Ym mis Mawrth, cyhoeddwyd y byddai Gŵyl Llenyddiaeth a Chelf y Gelli yn datblygu cynlluniau ar gyfer gŵyl jazz ryngwladol flynyddol yn Aberhonddu.  Er y bydd yn canolbwyntio ar 2010 yn bennaf, rhan bwysig o gynlluniau Gŵyl y Gelli yw ymrwymiad i drefnu rhaglen o weithgareddau ar raddfa lai o faint yn Aberhonddu yn ystod 2009.  Am fwy o wybodaeth cliciwch ar:http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1214

Llwyfannodd Cerddoriaeth Ieuenctid De Powys - elusen annibynnol - weithdy undydd a chyngerdd gala ar 12 Mawrth 2009 yn Theatr Brycheiniog i ddathlu cyfoeth ac amrywiaeth y cyfleoedd cerddora sydd ar gael i blant ysgol ledled De Powys.

Cynhaliodd ENGAGE - Cymdeithas Genedlaethol ar gyfer Addysg mewn Orielau, seminar ar 18fed Mawrth yng Nghanolfan Celfyddydau Aberystwyth ar "bobl fyddar ac anabl fel artistiaid a chynulleidfaoedd", a oedd yn anelu at helpu orielau i ddatblygu ymagweddau cynhwysfawr tuag at weithio gyda phobl fyddar ac anabl.

Mae Theatr Powys yn parhau â'r rhaglen Theatr mewn Addysg, gyda'r "The Apothecary's Story" yn mynd ar daith i sawl lleoliad yn y Sir rhwng mis Mawrth a mis Mai 2009.
Cynhaliwyd Rownd Derfynol Cyfansoddwr Ifanc Dyfed 2009, sy'n parhau i arddangos talent ifanc eithriadol bob blwyddyn, yn Rhos-y-Gilwen yn Sir Benfro ar 4ydd Ebrill.

Ar 1af Ebrill 2009, bu Cwmni Theatr Arad Goch yn dathlu ei ben-blwydd yn 20 oed yn ei uned a adnewyddwyd yn ddiweddar yn Aberystwyth. Drwy gydol 2009 bydd y Cwmni yn llwyfannu ugain o ddigwyddiadau i ddathlu ugain mlynedd o fodolaeth, ac mae mwy o wybodaeth ar gael ei wefan:

http://www.aradgoch.org

Mae Celfyddydau Cymunedol Rhynddiwylliannol De Cymru (SWICA) hefyd yn dathlu ei ben-blwydd yn 20 oed, a hynny drwy lansio tair menter sy'n torri tir newydd yn 2009/10, yn null traddodiadol y carnifal. I ddarllen mwy, cliciwch ar: http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1159

Cynhaliwyd arddangosfa sy'n procio'r meddwl sy'n archwilio'r ffiniau, a'r tensiynau rhwng y celfyddydau cymhwysol/crefftau a'r celfyddydau gweledol/cain yn Oriel Myrddin yng Nghaerfyrddin rhwng 4 Ebrill a 16 Mai 2009. Roedd 'Crafted' yn dangos gwaith sy'n trawsffurfio deunydd cyffredin i rywbeth hynod.

Y gwanwyn hwn, lansiodd Cwmni Theatr Cymru yr hyn y gellir dadlau yw ei brosiect mwyaf anturus hyd yn hyn, gyda'r perfformiad cyntaf erioed o fersiwn gerddorol newydd o "The Thorn Birds". Wedi'i gyfarwyddo gan Michael Bogdanov, denodd y sioe gynulleidfaoedd mawr yng Nghanolfan y Celfyddydau Aberystwyth rhwng Ebrill 28 tan 2 Mai 2009.

Bu Ysgolion Cynradd yn Abertawe a Phenfro yn mwynhau dysgu yn yr awyr agored drwy 'Sculpture by the Sea', sef prosiect celf a natur ddeongliadol. Nod y prosiect oedd codi ymwybyddiaeth o'r amgylchedd naturiol lleol a'r bywyd gwyllt i blant ysgol ifanc, drwy astudio ac arsylwi mewn ffordd artistig.

Ar 23 Mawrth 2009, lansiodd Llais ei wefan yn Theatr Glowyr Rhydaman. Mae Llais yn cynnig llwyfan i actorion ifanc ledled y Sir ac mae'n parhau i ymgysylltu â nifer fawr o bobl ifanc bob blwyddyn.

Ddiwedd mis Chwefror, agorodd Oriel Gelf Glynn Vivian "Supernova" mewn partneriaeth â'r Cyngor Prydeinig. Mae'r sioe yn dod â gwaith gan artistiaid Prydeinig cyfoes at ei gilydd gan archwilio esblygiad haniaeth geometric yn yr 21ain ganrif, ac mae'n un digwyddiad o blith nifer ledled y DU i nodi achlysur dathlu'r Cyngor Prydeinig yn 75 oed.

Aeth cydweithrediad unigryw rhwng cerddoriaeth fyw a dawns, sef "Boulevard of Broken Dreams" ar daith ym mis Chwefror a Mawrth 2009. Wedi'i gefnogi gan Ganolfan Gelfyddydau Taliesin, roedd y darn yn cynnwys gwaith gan y cyfansoddwr Charlie Barber, y coreograffydd Jean Abreu o Frasil a'i ddawnswyr a pherfformiadau gan Bedwarawd Llinynnol Mavron.

Dychwelodd Cwmni Dawns Richard Alston i Gymru i gyflwyno un perfformiad yn Theatr Brycheiniog ar 21 Mai, gyda thri pherfformiad o ddau o weithiau mwyaf bywiog Alston, sef 'Blow Over' a 'Movements from Petrushka'.

Llwyfannodd NoFit State Circus berfformiad o'i sioe newydd Tabu ym Mhabell Fawr siâp llong ofod, yn Noc Gogledd Llanelli.  Roedd y gynulleidfa wedi'i swyno, os nad wedi'i brawychu gan waith acrobatig dewr a oedd yn digwydd uwch ben ac o'u hamgylch. Doedd y plant a'r bobl ifanc a oedd yn bresennol ddim mor ofnus â'r oedolion, ac roeddent yn mwynhau dilyn y perfformwyr o amgylch y babell.

Yn dilyn y perfformiadau yn Llanelli, symudodd y sioe ymlaen i'r Roundhouse yn Llundain, gan ennill cryn glod gan yr adolygwyr.

Bum mlynedd ar hugain yn ddiweddarach, bydd Billy Bragg yn mynd ar daith arbennig am 9 diwrnod ar ei ben ei hun ym mis Mehefin 2009 er mwyn cofio Streic y Glowyr yn 1984-85 a'i effaith ar gymunedau ledled Cymru. Mae'r daith, a gyd-gynhyrchwyd gan Coda, Theatr Mwldan a Phwll Mawr fel rhan o gynllun Y Celfyddydau y Tu Allan i Gaerdydd Cyngor Celfyddydau Cymru, yn dechrau yn Neuadd y Gweithwyr Blaenafon ar 5ed Mehefin. Mae tocynnau ar gael o'r lleoliadau, a cheir manylion llawn ynhttp://www.billybragg.co.uk

Cafwyd perfformiad gwych gan Mappa Mundi gyda chynhyrchiad eithriadol Y Celfyddydau y Tu Allan i Gaerdydd, 'She Stoops To Conquer'. Roedd hwn yn gynhyrchiad ar y cyd gan Mappa Mundi, Theatr Mwldan a Theatr y Torch, ac fe enynnodd cryn glod.   Gallwch weld un o'r perfformiadau cyn i'r daith ddod i ben ar 30 Mai. Am fwy o wybodaeth cliciwch ar:http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1190

Daeth gosodiad parchus a gwefreiddiol Shimon Attie 'The Attraction of Onlookers: Aberfan an anatomy of a Welsh village’ â'i gyfnod preswyl i ben yn Oriel ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ym mis Chwefror.  Ariannwyd y prosiect hwn a oedd yn torri tir newydd yn 2006 gan Gyngor Celfyddydau Cymru mewn partneriaeth â Llywodraeth Cynulliad Cymru a Chronfa Dreftadaeth y Loteri ac roedd yn destun rhaglen deledu gyda'r BBC.

Cyflwynodd The Met yn Aberteleri 'The Man Who Planted Trees' Puppet State Theatre ym mis Mawrth, a fu'n llwyddiant mawr mewn lleoliadau ledled Cymru.

Ym mis Mawrth, cyflwynodd Sefydliad Y Glowyr y Coed Duon Opera Dinas Abertawe, 'The Elixir of Love', a chyflwynwyd 'Argonauts', sef cynhyrchiad dawns a'r cyfryngau newydd cwmni Bombastic Sean Tuan John, a oedd yn un o dderbynyddion Dyfarniad Cymru Greadigol 2009.

Hefyd ym mis Mawrth, cyflwynodd Glan yr Afon 'Miss Brown to You', sef cynhyrchiad diweddaraf Theatr Hijinx, a ysgrifennwyd gan Alan Harris.

Cyflwynodd Theatr Parc & Dare Treorci Catrin Finch a Cimarron, sef perfformiad cyffrous newydd sy'n seiliedig ar y delyn, sy'n uno talent artistig o Gymru a Cholumbia.

Cyflwynodd Theatr y Coliseum yn Aberdâr 'The Pickwick Papers' ym mis Mawrth, a oedd yn gynhyrchiad ar y cyd rhwng y Celfyddydau Ewropeaidd a Theatrau Rhondda Cynon Taf. Yn y rhanbarth hwn, bu'r cynhyrchiad hefyd yn ymweld â'r Grand Pavilion, Theatr Beaufort a Theatr y Fwrdeistref.

Ysgrifennodd Caryl Churchill ddrama fer mewn ymateb i'r digwyddiadau trychinebus yn Gaza yn gynharach eleni, o dan y teitl 'Seven Jewish Children', ac fe'i perfformiwyd am bythefnos yn y Royal Court yn Llundain ym mis Ionawr, cyn mynd ar daith ledled y byd. Yng Nghymru, perfformiwyd y ddrama ysgytwol hon gan grŵp o actorion proffesiynol a oedd yn rhoi o'u hamser am ddim, mewn cydweithrediad â Theatr Notional Terry Victor, yn y Chapter, Canolfan Dylan Thomas Abertawe, y Senedd a'r Parc & Dare.

Yn ddiweddar, cyflwynodd Canolfan y Celfyddydau Glan yr Afon ddrama gan Patrick Jones, sef 'Revelation'. Fel y nodwyd yn The Big Issue, “For all the expletive ridden psychological warfare throughout Patrick Jones’ latest play – a brutally candid semi autobiographical account of a man suffering from domestic abuse – the truism ‘men don’t talk’ shows how taboo the subject remains."

Daeth Cwmni Llwyfan Fargo Cymru Michael Kelligan â'i raglen 'On the Edge' i Glan yr Afon hefyd, sef rhaglen o berfformiadau sgript mewn llaw wedi'u llwyfannu o ddramâu newydd o Gymru ym mis Ebrill, a bydd mwy i ddilyn ym mis Mai a mis Mehefin. Gallwch weld y digwyddiadau hyn yn y Chapter, Canolfan Taliesin a'r Parc & Dare hefyd ...

Ym mis Mawrth/Ebrill, cyflwynodd Ffotogallery arddangosfa Tim Brennan, 'English Anxieties' yn yr oriel ym Mhenarth, a oedd yn waith comisiwn ar y cyd gyda Photoworks, mewn cydweithrediad â'r Mass Observation Archive ym Mhrifysgol Sussex a Chanolfan Ewropeaidd ar gyfer Ymchwil i Ffotograffiaeth ym Mhrifysgol Cymru Casnewydd.

Cynhaliodd The Grand Pavilion Wyl Jazz Porthcawl ym mis Ebrill, a'r uchafbwynt oedd 'Kenny Ball and his Jazzmen'.

Mae Canolfan Gelf Wledig Coedhills yn y Fro newydd orffen cynnal gweithdai gwneud cerfluniau chwyddadwy o dan arweiniad yr artistiaid cyfoes Walker & Bromwich, gan ddefnyddio bagiau plastig wedi'u hailgylchu, gan greu arddangosfa o dan y teitl 'The milk float of human kindness'.

Ym mis Ebrill, cynhaliwyd gweithdy 'May Carols' Trac yn Sefydliad Oakdale yn Sain Ffagan, a denwyd mwy nag 20 o gyfranogwyr, a oedd yn cynnwys siaradwyr Cymraeg a dysgwyr a oedd yn meddu ar ddiddordeb penodol yn y maes hwn o gerddoriaeth draddodiadol.

Y mis hwn, perfformiodd Sinffonia Cymru gyngerdd dydd Sul yn Neuadd Dewi Sant Caerdydd, ac oedd yn cynnwys Rebecca Evans.

Cafodd trigolion Caerdydd gyfle i ddysgu mwy am y ddinas yn sgil 'Museum of the Moment', sef prosiect a gomisiynwyd gan Safle fel rhan o Raglen Gelfyddyd Gyhoeddus St David's 2. Roedd y prosiect hwn yn rhan o 'The Arcades Project: a 3D Documentary’, a gynhyrchwyd gan yr artist Jennie Savage, a oedd yn archwilio arcedau siopa Fictoraidd ac Edwardaidd Caerdydd, ar ffurf stori, dogfen, ffenomenau lleol a methodolegau hanesyddol.

Cafodd Devon Sproule, y canwr a'r cyfansoddwr caneuon Americanaidd, groeso cynnes pan berfformiodd mewn amrywiaeth o leoliadau yn Ne Cymru ym mis Mai, mewn rhaglen a gyd-gyflwynwyd yng Nghymru gan Theatrau Rhondda Cynon Taf a CodaAgency.

Yn ddiweddar, cyflwynodd Sherman Cymru ddau gynhyrchiad llwyddiannus, sef 'Small Change' gan Peter Gill ac Amgen: Broken, sef drama newydd gan y dramodydd Gary Owen, a gafodd ddyfarniad Cymru Greadigol yn 2008.  Yn seiliedig ar ei brofiadau ei hun, cyflwynwyd Amgen: Broken yn Gymraeg ac yn Saesneg, gyda Steven Meo, o raglen 'Grown-ups' BBC 3 yn ymgymryd â'r brif rôl.

Bu Opera Cenedlaethol Cymru hefyd yn brysur iawn yn y gwanwyn gydag amrywiaeth o gynyrchiadau, o 'Boxing Beats' i 'The Marriage of Figaro'.  Bydd cynhyrchiad uchelgeisiol nesaf Opera Ieuenctid Cenedlaethol Cymru, 'Sweeney Todd' yn cael ei berfformio yn Stiwdio Weston rhwng Gorffennaf 10-13.

Dechreuodd Gŵyl Gwanwyn ym mis Mai, gydag amrywiaeth o ddigwyddiadau ledled Cymru er mwyn lansio'r drydedd flwyddyn o weithgareddau ar gyfer creadigrwydd ymhlith pobl hŷn. O berfformiad cyntaf arbennig o waith newydd y cyfansoddwr Gareth Glyn ar gyfer y delyn, i ddawns te yn Galeri Caernarfon, roedd rhywbeth i bawb yn yr ŵyl eleni. I ddarllen mwy, cliciwch ar:

http://www.gwanwyn.org.uk/

Cafodd Canolfan Grefftau Rhuthun ei chynnwys ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Art Fund 2009 ar gyfer Amgueddfeydd ac Orielau. Dyma'r unig sefydliad o Gymru i gyrraedd y pedwar yn y rownd derfynol, felly rhaid i ni gyd bleidleisio er mwyn sicrhau bod Canolfan Grefftau Rhuthun yn derbyn y wobr gwerth £100,000. Mae'r anrhydedd hwn yn cadarnhau enw da'r ganolfan fel un o orielau celfyddydau cymhwysol gorau'r DU.  I bleidleisio, cliciwch ar:http://www.guardian.co.uk/artanddesign/poll/2009/may/05/art-fund-britains-best-museums
Y dyddiad cau ar gyfer pleidleisio yw diwedd Mehefin. Felly, pleidleisiwch!

Newyddion da i brosiect celfyddydau cymunedol Galeri Caernarfon hefyd, SBARC, sy’n cynnwys pobl ifanc mewn amrywiaeth o weithgareddau celfyddydol yn cynnwys adrodd straeon digidol, gwneud ffilmiau, celfyddydau perfformio, ysgol roc a sgiliau technegol y theatr. Yn ddiweddar, enillodd y grŵp Wobr Ffilm Pobl Ifanc ZOOM. Mae'r chwaer brosiect, COFIS BACH, sydd wedi'i leoli yn ward Cymunedau yn Gyntaf Caernarfon, hefyd wedi derbyn 3 blynedd ychwanegol o arian gan Lywodraeth Cynulliad Cymru.

Mae'r bandiau ieuenctid sy'n cael tiwtoriaeth gan Wasanaeth Ysgol Canolfan Gerdd William Mathias wedi cael llwyddiant arall yn y DU yn ddiweddar. Enillodd Band Symffonig Gwynedd a Môn y Fedal Aur yng Ngŵyl Bandiau Cyngerdd Prydain ac fe'u cymeradwywyd gan y beirniaid am eu natur broffesiynol.

Mae Stiwdio Safle, mewn partneriaeth â Chanolfan Grefftau Rhuthun yn cynnal 2 gyfnod preswyl 3 mis o hyd ar gyfer artistiaid y celfyddydau cymhwysol sy'n ceisio ymestyn eu harfer i lygad y cyhoedd, gan herio dulliau a deunyddiau o weithio gyda chrefftau. Bydd y cyfnodau preswyl yn cael eu cynnal yn y stiwdios ac o'u hamgylch yng Nghanolfan Grefftau Rhuthun a adnewyddwyd yn ddiweddar.

Rhoddwyd y cyfnod preswyl cyntaf i Jessica Lloyd-Jones ar gyfer ei hymagwedd hynod a deallus i'r defnydd o olau a gwydr. Dyfarnwyd grant Cyngor Celfyddydau Cymru i Jessica er mwyn iddi ymgymryd â gwaith ymchwil am fis, a datblygu prosiect sy'n ymwneud ag archwilio i agweddau ar drydan biolegol, hanes y bwlb golau ac arbrofion neon a gwydr cyntaf y 19eg ganrif - mewn cydweithrediad â Steve Conlon, artist neon, yn yr Urban Glass Studios, Efrog Newydd. Yn dilyn hyn, bydd ganddi arddangosfa yn SOFA Chicago yn ddiweddarach yn 2009.

Dyfarnwyd yr ail gyfnod preswyl i Sophie Horton.Bu Sophie yn artist preswyl yng Nghanolfan Grefftau Rhuthun ers deufis a hanner. Fel artist yn llygad y cyhoedd, a chyda chefnogaeth gan SAFLE a Chyngor Celfyddydau Cymru, bu'n astudio'r ffordd y mae tecstilau'n cael eu defnyddio yn yr amgylchedd allanol, ac mae wedi parhau i gwestiynu'r ffyrdd stereoteip o ddefnyddio tecstilau, a'u cyflwyno mewn ffyrdd heb fod yn gysylltiedig â'r cartref.

Bu National Theatre Wales yn datblygu gweledigaeth gyffrous newydd ers dechrau'r flwyddyn, a'r mis hwn bu'r cwmni'n dweud wrth bobl am yr hyn y gallant ei ddisgwyl.

Ymroddedig, Arloesol, Rhyngwladol
Dychmygwch National Theatre of Wales newydd.  Beth ydych chi am ei gael? Mae'r posibiliadau’n ddiddiwedd.  Y stori hyd yn hyn yw ein bod wedi creu sefydliad newydd, hyblyg, nad yw wedi'i leoli mewn un adeilad penodol, er mwyn datblygu a chyfoethogi theatr iaith Saesneg yng Nghymru. Felly, beth nesaf? Wel, rydym am fod yn arloesol, yn ymroddedig ac yn rhyngwladol. Beth rydym yn ei olygu wrth hynny?

Ymroddedig            
Byddwn yn creu theatr mewn amrywiaeth syfrdanol o leoliadau: mewn lleoliadau mawr a mannau cymunedol, y tu mewn a'r tu allan, mewn amser real ac ar-lein. Bydd ein cynyrchiadau yn eich cynnwys ac ymgysylltu â chi mewn ffyrdd fydd yn peri syndod, ac yn ymateb i'r lleoedd rydych yn byw neu'n treulio'ch amser.

Arloesol  
Byddwn yn agor posibiliadau newydd ym maes y theatr: nodi testunau amserol a'u mynegi mewn ffyrdd llawn dychymyg. Byddwn yn gweithio gydag amrywiaeth eang o artistiaid, yn dod o hyd i ffyrdd newydd i gynulleidfaoedd fod yn rhan o'n gwaith. Yn ein partneriaethau, byddwn bob amser yn disgwyl ychwanegu'r 'cynhwysyn ychwanegol annisgwyl'... Bydd ein presenoldeb digidol yn cynnig cartref drwy'r flwyddyn i gynulleidfaoedd, cyfranogwyr, artistiaid a chydweithredwyr fel adnodd, archif, siambr dadlau a rhwydweithio. Bydd National Theatre Wales yn agored ac yn awyddus i glywed syniadau newydd, a chyda'n gilydd byddwn yn dod o hyd i ffyrdd newydd ac unigryw o wneud pethau.

Rhyngwladol
Byddwn yn gwahodd cyfarwyddwyr a chwmnïau o ledled y byd i weithio gydag artistiaid, actorion a chyfranogwyr Cymru, i greu math newydd o theatr a fydd yn deillio o'r cymysgedd rhyngwladol hwn.

Mawrth 2010 i Fawrth 2011:  Creu, Dadlau, Ymateb
Rydym am sicrhau bod pob sioe yn unigryw drwy ganolbwyntio ar leoedd a phobl. Bydd pob perfformiad theatr yn unigryw - cyfarfod rhwng y perfformwyr hyn a'r gynulleidfa hon: yma, nawr, gyda'i gilydd.  Bydd ein rhaglen yn y flwyddyn gyntaf yn canolbwyntio ar natur unigryw'r digwyddiad theatr byw drwy ganolbwyntio ar dair elfen nodedig - Creu, Dadlau, Ymateb.

Hoffem glywed eich syniadau.  Am fwy o wybodaeth, ac i ymuno â'n cymuned ar-lein heddiw, ewch i:

http://www.nationaltheatrewales.org

Mae treftadaeth hanesyddol yn anelu am y brig wrth i brosiectau treftadaeth yng Nghymru sydd wedi eu hysbrydoli gan yr Olympiad Diwylliannol ddechrau o ddifrif y mis hwn yn wyth o safleoedd Cadw gan gynnwys Castell Caernarfon, Castell Harlech, Castell Fflint a Chastell Dinbych yn y gogledd; Castell Caerffili a Gwaith Haearn Blaenafon yn y de a Llys yr Esgob Tyddewi a Chastell Talacharn yn y gorllewin.

Mae'r Olympiad Diwylliannol yn rhaglen o ddiwylliant ar draws y DU dros y pedair blynedd nesaf. Mae'r fenter Crochanau a Ffwrneisi, sy'n cael ei redeg ar y cyd gan Gyngor Celfyddydau Cymru a CADW, yn cynnwys amrywiaeth o brosiectau a fydd yn cael eu harwain gan artistiaid a fydd yn gweithio gyda chymunedau lleol ledled Cymru gyfan dros gyfnod o bedair blynedd. Bydd y prosiectau hyn yn cael eu dylunio i dyfu yn osodiadau anferthol dros gyfnod yr Olympiad, a byddant yn cael eu dangos yn eu cyfanrwydd, yn union cyn Gemau 2012 ym mis Gorffennaf 2012.

I ddarllen mwy cliciwch ar:http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1213

Lansiodd Cyngor Celfyddydau Cymru ei ddwy Strategaeth y Celfyddydau i Bobl Ifanc, a ddatblygwyd mewn partneriaeth â Rhondda Cynon Taf a Blaenau Gwent, yn Adeilad y Senedd ar 30 Mawrth 2009.

Yn ystod yr achlysur lansio yn y Senedd, bu pobl ifanc Rhondda Cynon Taf a Blaenau Gwent yn perfformio'n fyw ym mhresenoldeb Keith Towler, Comisiynydd Plant Cymru; Alun Ffred Jones AC, y Gweinidog dros Dreftadaeth a gwesteion.

Am fwy o wybodaeth cliciwch ar:http://www.celfcymru.org.uk/viewnews.asp?id=1173

Mae Noson Allan yn cyflwyno tymor newydd o sioeau gwych yn neuaddau pentref a chanolfannau cymunedol Cymru yn ystod yr haf. Mae sioeau sy'n llawn hwyl, amrywiaeth a gwisgoedd godidog yn addo dod â haul a llawenydd i bedwar ban y wlad, rhag ofn na fydd y fam ddaear yn llwyddo!

Bydd Lovers of Swing yn dathlu hudoliaeth a cherddoriaeth yr hen Hollywood mewn amrywiaeth o leoliadau gyda Tony Jacobs, Jo King a The Fabulous Forties Swing Band... Mae'n siŵr y bydd sŵt-siwtiau yn destun chwerthin ym Mhen-y-bont, Benllech, Sandycroft a Chaerfyrddin.

Bydd hetiau o bob lliw a llun yn gyfwisg berffaith ledled y wlad. Hetiau copa dal ar gyfer cynhyrchiad Arad Goch o Rwtsh Ratsh Rala Rwdins, helmed gyda phlethi ar gyfer Circus Berzercus, a phenglog ag esgyrn croes ar gyfer Dan a Jeff o CBBC, gyda'u sioe "Potted Pirates".

Ymddengys mai De America yw'r thema ar gyfer haf 09 gyda sioeau o Os Sambistas a The Amigos a straeon o Bolifia and Beyond gan Peter Searles. Lliwiau'r tymor yw lliwiau'r enfys, diolch i Theatr Hijinx fydd yn chwilio am yr enfys ym mis Mai a mis Mehefin.

Yn y cyfamser, bydd Peter, Hilary a Nia yn cadw'u pwyll drwy gydol yr haf a byddant yn fodlon siarad ag unrhyw un am y cynllun.  Gallwch eu ffonio ar y rhif ffôn newydd, sef 029 20441340.

Yn y cyfamser, mae Cynllun Hyrwyddwyr Ifanc Noson Allan yn cael ei ailwampio. Gan weithio mewn partneriaeth â Heddlu Gwent, Cymunedau yn Gyntaf a Chyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, bydd dau grŵp o bobl ifanc o Drecennydd a Bedwas yng Nghaerffili yn trefnu perfformiad proffesiynol ar gyfer trigolion lleol.  Tra'n dysgu am bob agwedd ar drefnu digwyddiad, bydd y grŵp yn cyfarfod â threfnwyr digwyddiadau proffesiynol a gweithwyr arbenigol ym maes y cyfryngau i gael profiad o'r radd flaenaf am nawdd a chysylltiadau cyhoeddus. Byddant hefyd yn cael taith am ddim o amgylch Stadiwm y Mileniwm, a roddir drwy garedigrwydd tîm digwyddiadau'r lleoliad, a byddant hefyd yn cael y cyfle i feddwl am enw newydd ar gyfer y Cynllun Hyrwyddwyr.

Am fwy o wybodaeth am gynllun Hyrwyddwyr Ifanc, cysylltwch â Hilary yn Noson Allan ar 029 20441340 neu ewch i:

http://www.nosonallan.org.uk/

Bydd nifer o'n hartistiaid yn chwarae rôl ganolog yn yr Unol Daleithiau yr haf hwn pan fydd Cymru'n wlad gwadd yng Ngŵyl Bywyd Gwerin Smithsonian am y tro cyntaf. Mae'r ŵyl flynyddol hon yn denu tuag 1 miliwn o ymwelwyr sy'n dod i brofi diwylliannau gwahanol a ffyrdd eraill o fyw.

Am bythefnos ym mis Mehefin a mis Gorffennaf, bydd Cymru'n cael ei chynrychioli drwy raglen o weithgareddau, a fydd yn cynnwys 130 o gyfranogwyr ar safle tua maint pedwar cae pêl-droed. Yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, mae tîm o guraduron, artistiaid, haneswyr a chynrychiolwyr o feysydd eraill - o dan oruchwyliaeth ac yn cael eu hariannu gan Lywodraeth Cynulliad Cymru - wedi bod yn gweithio ar raglenni bywiog sy'n bwriadu dod ag amrywiaeth o draddodiadau gwerin ac artistig o Gymru at ei gilydd a'u cyflwyno mewn ffordd gyfoes.

Thema drosfwaol Smithsonian Cymru yw 'cynaliadwyedd', sy'n amrywio o ran ei ddehongliad, o ynni gwyrdd, i barhad traddodiadau a bywyd gwerin, sy'n cael bywyd newydd yng nghyd-destun gwaith artistiaid, crefftwyr ac ymarferwyr y presennol.

Mae rhai o lenorion ifanc gorau Cymru eisoes wedi perfformio'u gwaith i gynulleidfaoedd brwdfrydig yn Washington DC nôl ym mis Mawrth.  Ymhlith y digwyddiadau eraill a gynhelir yn yr Ŵyl, a thu hwnt, y mae: gŵyl ffilm Delweddau Symudol o Gymru a drefnwyd gan Asiantaeth Ffilm Cymru ac Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru; arddangosfa serameg Y Bwrdd Cymreig gan Ganolfan Grefft Rhuthun; cydweithrediad ysgrifennu cyfoes rhwng Sherman Cymru a Theatr Stiwdio; rhaglen gyfnewid i feirniad celfyddydol gan Gyngor Prydeinig y Celfyddydau Ymweliadol; gweithdai a pherfformiadau corawl ganOpera Cenedlaethol Cymru; cryno ddisg 'Folkways' newyddo gerddoriaeth Gymreig a dadl am arddangosfa 'Turner to Cézanne: Masterpieces from the Davies Collection' Amgueddfa Genedlaethol Cymru:

Bydd presenoldeb Cymru yn the Mall yn rhoi mwy o amlygrwydd i gynrychiolaeth weledol gan artistiaid nag a fu erioed yn hanes yr Ŵyl, sy'n 43 oed, gydag artistiaid fel Angharad Pearce Jones, Mary Lloyd Jones, Cefyn Burgess a Howard Bowcott, i enwi ond rhai, yn arddangos eu gwaith.

Bydd Smithsonian Cymru yn amlygu cyfoeth y dalent artistig sydd ar gael yng Nghymru, ac yn dathlu arloesedd tra'n parchu traddodiad. Am fwy o wybodaeth am Wales Smithsonian Cymru, a Wales Washington Cymru, a'r rhestr lawn o artistiaid fydd yn cymryd rhan, ewch i:

http://www.wales.com/smithsonian

CELFYDDYDAU RHYNGWLADOL CYMRU

Mae Celfyddydau Rhyngwladol Cymru (CRhC) yn bartneriaeth rhwng Cyngor Celfyddydau Cymru a'r Cyngor Prydeinig: mae’n gweithio i hyrwyddo gwybodaeth am ddiwylliant cyfoes o Gymru ac i annog cyfnewid a chydweithio rhyngwladol. Trwy gyfrwng ein prosiectau a mentrau, ein nod ydy helpu adeiladu cyd-destun rhyngwladol deinamig i’r celfyddydau yng Nghymru.

Mae amrywiaeth o newyddion a chyfleoedd rhyngwladol yn cael eu rhestru a’u diweddaru yn rheolaidd ar wefan Celfyddydau Rhyngwladol Cymru, am wybodaeth pellach ewch i:http://www.wai.org.uk

Ym mis Chwefror 2008, cyhoeddodd Llywodraeth Cynulliad Cymru fuddsoddiad newydd gwerth £125,000 ar gyfer datblygu darpariaeth celfyddydau cymunedol newydd ar draws dwyrain Blaenau'r Cymoedd, sef 'Celf ar y Blaen'.

Flwyddyn yn ddiweddarach, cyflwynodd Celf ar y Blaen ei berfformiad cymunedol dwyieithog cyntaf, 'Valleys Girl', ac oedd yn gweithio ar draws pedair sir, ac yn cynnwys cannoedd o bobl o amrywiaeth o oedrannau, grwpiau a chefndir.

Dechreuwyd gweithio ar y prosiect ym mis Medi 2008, pan gynhaliwyd prosiectau allgymorth ledled ardal Celf ar y Blaen. Cynhaliwyd y gweithdai hyn i greu straeon a syniadau o'r gymuned leol drwy gyfrwng gweithdai adrodd straeon digidol ac ysgrifennu caneuon.

Roedd y cynyrchiadau'n llwyddiant mawr, gan ddenu 1,000 o bobl, gyda 10% o'r rhain yn dod â chyfranogwyr newydd i'r celfyddydau.

Yn sgil llwyddiant 'Valleys Girl', mae gwaith ar gyfer prosiect theatr cymunedol nesaf Celf ar y Blaen ar droes eisoes, gan glymu ag Eisteddfod Glyn Ebwy yn 2010, a phrosiect 'Crochannau a Ffwrneisi' yr Olympiad Diwylliannol yn 2012.  I ddarllen mwy, cliciwch ar:

http://www.head4arts.org.uk

Gyda thristwch ‘rydym yn coffáu’r diweddar Aneurin M. Thomas a fu farw yn ei gartref yn St Hilary, Bro Morgannwg, ar Ionawr16 2009 yn 87 oed.

Aneurin M. Thomas oedd cyfarwyddwr cyntaf Cyngor Celfyddydau Cymru a bu wrth y llyw am bron i ddeunaw mlynedd.  Fe’i penodwyd yn 1966 a dechreuodd yn ei swydd flwyddyn yn ddiweddarach pan roedd y sefydliad yn cael ei adnabod fel “Pwyllgor Cymreig Cyngor Celfyddydau Prydain Fawr”.  Rhoddwyd y cyfrifoldeb i Aneurin oruchwylio’r newidiadau a’r gwaith ailstrwythuro yn sgil y drefn newydd, a llywiodd Cyngor y Celfyddydau yn gadarn ac yn llwyddiannus drwy gyfnod cythryblus ond cyffrous yn ei hanes. Bydd colled mawr ar ei ôl.

I ddarllen ysgrif goffa lawn i Aneurin M. Thomas cliciwch ar:http://www.independent.co.uk/news/obituaries/aneurin-m-thomas-first-director-of-the-welsh-arts-council-1675215.html